Cerkiew św. Michała Archanioła w Brunarach

Cerkiew św. Michała Archanioła w Brunarach

Opis miejsca

Dawniej przy szlaku na Węgry, dzisiaj z dala od głównych dróg. Ulokowana w pięknej dolinie U-kształtnej, otoczona lasami, przecięta rzeką Białą. Kazimierz Wielki zdecydował o jej powstaniu w 1335 r. jednocześnie powołał parafię rzymsko – katolicką, darując jej na utrzymanie jeden łan ziemi (około 10 ha).

Co się więc stało, że w piętnastym wieku Parafia przestała istnieć?

Przyczyna jest dość prozaiczna. Ludność napływająca z północy nie radziła sobie rolniczo na tym wymagającym, jałowym jak mówią miejscowi, terenie. Prawo wołoskie dawało bardzo dobre warunki do osiedlania się nowym chętnym. I przybywali, i o dziwo radzili sobie bardzo dobrze. Przychodzili z południa, z dzisiejszej Rumuni, Ukrainy, gdzie były większe góry i trudniejsze warunki życia. Osiedlali się całymi rodzinami, przynosząc swoje zwyczaje, religię, język.

Apogeum zasiedleń przypada na piętnasty wiek. To właśnie wtedy Brunary przestały być parafią rzymsko – katolicką, bo nie było wyznawców, lub była to nie znacząca mniejszość. Przybysze stali się dominującą grupą i w 1616 r. została erygowana parafia greckokatolicka (unicka) przez biskupa krakowskiego Marcina Szyszkowskiego.

Obecnej świątyni jeszcze nie było.

Powstała w 1797 r. i była gruntownie przebudowana w 1830 r. Dobudowano wówczas prezbiterium, wykonano płaskie stropy oraz nowy dach. Michniewscy w swojej książce pt. "Cerkwie Drewniane Karpat" podają rok 1831 jako ten, w którym miała być owa przebudowa (taką datę podaje także Brykowski). Po akcji wysiedleń ludności łemkowskiej, historia zatoczyła koło i świątynia znów jest kościołem łacińskim.

Mogę tu opisywać jak wygląda świątynia dzisiaj, ale pozostawiam to Twojej wyobraźni. Zobacz wirtualny spacer, przeglądnij zdjęcia, a najlepiej przyjedź i zobacz w oryginale.

Dopowiem tylko, że wieś zawdzięcza swoją nazwę Brunary od rzemiosła, którym pierwotnie zajmowali się miejscowi i mogła znaczyć "ludzie wyrabiających brony". W gwarze brony to BRÓNY. Ruscy osadnicy natomiast przejęli tę nazwę zapewne jako Bronari, Brunami.

Wypoczynek w Beskidzie Niskim nie musi być mało interesujący. Znajdziecie tu Państwo wiele zabytków architekturyatrakcyjnych szlaków turystycznych. Miłośników agroturystyki zapraszamy do naszego Domu na Wzgórzu w Gorlicach.