Kościół p. w. św. Filipa i Jakuba w Sękowej

Kościół drewniany z 1522 roku.

Kościół p. w. św. Filipa i Jakuba w Sękowej

Opis miejsca

Sztandarowy przykład piękna architektury drewnianej Małopolski.
Nazywany „Perłą Beskidu Niskiego”.
Kościół p. w.  św. Jakuba i Filipa.
 
Zręby świątyni położono na początku XVI w. (1522?),
a jako budulec wykorzystano modrzew, najtrwalsze drzewo iglaste
(było ono chętnie wykorzystywane w okresie staropolskim jako materiał budowlany,
co w pewnym momencie doprowadziło niemal do całkowitego jego wytępienia)
modrzewiowe ściany kościoła wznieśli świetni cieśle.
 
Długie, ręcznie ciosane bierwiona kładli jedno na drugim, łącząc je na rogach na tzw. „zamek” specjalnymi nacięciami.
Do kwadratowej nawy głównej dołączyli węższe prezbiterium.
Jak we wszystkich świątyniach tej epoki jego trójboczne zamknięcie skierowali wprost na wschód.
Całość przykryli wspólnym, wysokim, bardzo stromym dachem,
który od stropu do szczytu mierzy ponad osiem i pół metra.
 
Jednak to, co miało stanowić o wyjątkowości sękowskiego kościoła – wieża i soboty – powstało dopiero w osiemnastym wieku.
Równocześnie z wieżą powstały wysokie, strome soboty i to one upodobniły kościół do wielkiego, drewnianego namiotu.
Konstrukcja i układ przestrzenny wnętrza świątyni zachowały się do dzisiaj.
Po osiemnastowiecznej przebudowie sękowska świątynia stała się dziełem skończonym i skończenie pięknym.
Przyciągała uwagę twórców, znawców sztuki i zachwycała pobożny lud.
Dzisiaj zachwyca podróżników z całego świata.
 
„Spośród majestatycznych topól rosnących nad rzeczką,
wyłania się budowla niezmiernie interesująca,
która z daleka zdawała się wcale nie mieć ścian,
a być tylko rozpiętym namiotem z gontowych dachów”
opisał ją Tadeusz Szydłowski ,konserwator zabytków.
 
Do końca roku 1914 we wnętrzu świątyni znajdowały się barokowe ołtarze z obrazami namalowanymi
przez XVI-wiecznych mistrzów cechowych oraz ambona i chór muzyczny z prospektem organowym,
które charakteryzowały się bogatą ornamentyką i wielobarwną polichromią.
Eksponowane miejsce zajmowała późnogotycka kamienna chrzcielnica z datą 1522,
a przy wejściach do zakrystii i nawy zwracały uwagę gotyckie, ornamentowane portale.
 
Niestety, pierwsza światowa wojna nie uszanowała tej cennej budowli.
A raczej to nie wojna,
tylko ludzie,
bo kościół ucierpiał nie od walk lecz od wojska.
Austriacy w kościele urządzili stajnię!
Wtedy też rozebrali częściowo modrzewiowe ściany oraz poszycie dachowe,
których użyli do wzmocnienia swoich fortyfikacji i na opał.
Zdewastowali także wyposażenie kościoła.
Zniknęły spływające do ziemi soboty.
Z pokrytej gontem wieży zostały pionowe słupy, i kikut ośmiobocznej latarenki.
Z dachu – słynnego sekowskiego dachu – sterczały nierówno poszarpane deski,
upodabniając konstrukcję do rozpadającego się szałasu.
 
Dopiero po zakończeniu działań wojennych, można było poddać kościół gruntownej rekonstrukcji,
a na jego odbudowę znacznych funduszy dostarczył znany miejscowy społecznik,
poseł i senator, Władysław Długosz.
Odbudowę świątyni prowadzono w latach 1918-1919,
a w czasie prac zrekonstruowano m. in. zakrystię i odtworzono podcienia.
Prawdopodobnie także wtedy dachy pokryto gontami.
We wnętrzu zrekonstruowano gotycką chrzcielnicę i zakonserwowano
fragment dawnej polichromii znajdujący się na ścianie południowej.
 
Od 1930 roku kościół św. św. Jakuba i Filipa znajduje się w rejestrze obiektów zabytkowych.
Przeprowadzono jeszcze kilka konserwacji i remontów, ostatni w w latach osiemdziesiątych.
 
Prace te zostały docenione i za działania konserwatorskie w roku 1994
kościół został wyróżniony
międzynarodową nagrodą “Prix Europa Nostra”
oraz medalem (eksponowanym dziś w kościele).
 
Dnia 3 lipca 2003 roku kościół został wpisany na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO,
podnosząc wartość kulturową skarbu nie tylko narodu polskiego, ale całej ludzkości.

Galeria filmów

Kościół modrzewiowy pw. św. Filipa i Jakuba w Sękowej